Verilerle Türkiye’de Kadın Cinayetleri

Bir kadın veri bilimci olarak 8 Mart Dünya Kadınlar Günü için özel bir araştırmayla veri bilimini farkındalık yaratmak amacı ile kullanmak istedim.  Özellikle son yıllarda haberlerde sık sık gördüğümüz kadın cinayetlerini verilere bakarak yorumlamaya çalışacağım. Araştırmamda elde ettiğim sonuçlar beni bazen şaşırtsa da, “eğitimin önemi” gibi kaçınılmaz gerçekleri de öne çıkarıyor.  

“Neden kadın cinayetlerini konuşuyoruz? Cinayeti konuşurken cinsiyet ayrımı yapmak doğru mu?“ diye soracak olursanız size aradaki farkı sayılarla anlatmaya çalışacağım. Verileri, sayıları sevmemin en büyük sebebi de bu aslında, birçok soruya cevap bulmamızda bize öncülük ediyorlar. Bu yazımda işlenen kadın cinayetlerini daha iyi anlamak, analiz etmek ve bu cinayetler hakkında farkındalık yaratmak amacıyla farklı kaynaklardan elde ettiğim verileri görselleştirerek problemin detayına inmeye çalışacağım.

Kadın cinayetleri hakkında resmi verilere ulaşmanın çok zor olduğu günümüz dünyasında ilk veri kaynağım, bianet.org tarafından kayda geçirilen, medyaya yansıyan kadın cinayet verilerini temel alıp işleyen kadincinayetleri.org oldu. Uzun araştırmalar sonucu tek kişi bazlı veri tabanın bu site olduğu sonucuna vardım. Çalışmamın özünü bu veri tabanı oluşturuyor.

Sitede 2010– 2017 yılları arasında medyaya düşen kadın cinayet haberleri alınarak kurban ismi, yaşı, fail, bahane, olay tarihi gibi değişkenler yaratılmış. Veri kazıma (Web Scraping) işlemini Selenium kütüphanesini kullanarak uygulayıp sitede var olan tüm verilere ulaşma imkânı elde ettim. Gerekli veri mühendisliği işlemlerini uygulayarak veriyi analiz edilebilecek forma dönüştürdüm. Kadın cinayetlerinden bahsederken kadın nüfusunu da dikkate almamız gerektiği için, nufusu.com sitesinden yine Veri Kazıma yöntemindeki BeautifulSoup kütüphanesi ile Türkiye nüfus verilerini çektim ve asıl veri ile birleştirerek tek bir tablo oluşturdum. Kadın nüfusunu baz almadan yalnızca kadın cinayet sayılarına bakmak bize yanlış sonuçlar vereceği için her il ve her sene için 100 bin kadına düşen cinayet oranını bularak yeni bir değişken oluşturdum. Burada yaptığım işlemi kısaca “(Kadın cinayet sayısı * 100.000) / Kadın nüfusu” olarak anlatabilirim.

İlk grafiğimizde kadın cinayetinde rol oynayan faillerin oranlarını görebiliriz.

Kadın Cinayetlerindeki Erkek Fail Oranları

Faillerin %43 ‘ü kocası, %11’i erkek arkadaşı, %0.002 si üvey oğludur. Kadın cinayetlerinin %97’si erkek failler tarafından işlenmektedir.

Failleri yakınlık derecelerine göre halkalara ayırdığımızda ise aşağıdaki tabloyu elde ediyoruz.

İlişki Halkalarına göre Kadın Cinayet Oranları

1.ilişki halkasını aile bireyleri, kocası, sevgilisi, oğlu, akrabaları ,  2.ilişki halkasını tanıdığı erkekler, iş arkadaşları,  3.ilişki halkasını ise tanımadığı erkekler ve saldırganlar kapsar. En yüksek dilimi %87,78 ile 1. İlişki halkasının kapladığını görüyoruz. Yani kadınlar en çok 1. derece erkek yakınları tarafından öldürülüyor.

Kadın Maktullerin yaşlarını inceleyecek olursak, öldürülme riskinin en yüksek olduğu yaş aralığının 28 – 36 olduğunu görüyoruz. Korkunç bir şekilde, cinayete uğrayan en küçük maktul 0 yaşında iken en büyük maktul ise 88 yaşındadır.

Maktul Yaş Sayıları

Şehir bazlı kadın cinayet sayılarına baktığımız zaman, en yüksek kadın cinayet sayısının İstanbul’da olduğunu görüyoruz. Ancak bu bilgi iller arasında yanıltıcı bir karşılaştırma doğurabilir. Doğru bir karşılaştırma yapabilmek için o illerde yaşayan 100 binlik kadın nüfusuna göre kadın cinayet oranını baz almamız gerek. Sonuçta bir milyon kadının yaşadığı yerde yıllık gerçekleşen 10 cinayet ile elli bin kadının yaşadiği yerde yıllık gerçekleşen 10 cinayet arasında büyük bir fark var. Yani burada sayıdan çok oranlamaya bakmamız gerekiyor.

Bunun sonucunda ise en riskli şehrin Iğdır olduğunu görmüş oluyoruz. Iğdır’ı takip eden iller sırası ile Karaman, Adana, Ardahan ve Gaziantep. İstanbul’da gerçekleşen kadın cinayet sayısı en yüksek olmasına rağmen, kadın nüfus oranı da çok fazla olduğu için 100 bine düşen cinayet oranı sıralamasında ortalarda bulunduğunu gözlemliyoruz.

100 bin Kadın Nüfusuna Düşen Kadın Cinayet Oranları

Medyaya yansıyan kadın cinayetleri haberlerini Veri Kazıma (Web Scraping) işlemi ile toplayıp haber metinleri ile Doğal Dil İşleme yöntemiyle kelime bulutu oluşturunca karşımıza aşağıdaki tablo çıkıyor. Kadın cinayet haberlerinin medyaya nasıl yansıdığını daha iyi anlamak açısından bu tablo bize yardımcı olabilir. Haberlerde yer alan en çok 4 kelime sırası ile; “öldürdü”, “karısı”, “intihar”, “eşi”.

Kelime Bulutu

2. veri kaynağımız olan https://dataunodc.un.org/ dan aldığımız verilere göre yıllara göre kadın cinayet oranları şu şekildedir.

Yıllara Göre Kadın Cinayet Oranları (2013 – 2014 verisi paylaşılmamış)

Tabii ki erkek şiddetine maruz kalan kadınlar ve kadın cinayetleri konusu sadece ülkemizin değil dünyanın da sorunu.

https://dataunodc.un.org/, dünyadaki kadın cinayet sayılarını, toplam nüfusa oranlayıp 100 binlik kadın cinayet oranlarına göre veri tabanı oluşturmuş. Buradan aldığım veriler ile bölgeler, alt bölgeler ve ülkeler bazında oranları inceledim.

Görüyoruz ki en yüksek kadın cinayet oranı bölge bazlı olarak Amerika kıtaları (Americas) , alt bölge bazlı Güney Afrika (Southern Africa) ve ülke bazlı El Salvador’da görülmektedir. En düşük oran ise bölge bazlı Okyanusya (Ocenia), altbölge bazlı Kuzey Afrika (Northern Africa), ülke bazlı ise Singapur’dur (Singapore). Türkiye, dünya sıralamasında 151 ülke arasında 67.sırada yer almaktadır.

Bölgelere Göre Kadın Cinayet Oranları
Alt Bölgelere Göre Kadın Cinayet Oranları
Ülkelere Göre Kadın Cinayet Oranları

3. veri kaynağımız olan Polis Akademisi Yayınları’ndan elde ettiğim bilgiye göre kadın kurbanların %74’ü eğitimsiz veya ilköğretim mezunu, %6’sı ise üniversite mezunu ya da lisans üstü mezunudur.

Erkek faillerin %77’si eğitimsiz veya ilköğretim mezunudur. Faillerin çoğunun eğitimsiz olması çok şaşırtıcı değil fakat bu oranın bu kadar yüksek çıkması ülkemizdeki “kadın cinayetleri” probleminin kök sebeplerinden birine dikkat çekiyor. Bir ülkede eğitim seviyesi ne kadar yüksekse cinayet, şiddet ve yozlaşma o kadar düşük oluyor.

Kadın cinayetlerinin %97’si erkekler tarafından işleniyor. Dolayısıyla kadına yönelik şiddetin en büyük sorumluları erkekler, özellikle eğitimsiz erkekler. Verilere göre bir erkek ne kadar eğitimliyse cinayet işleme oranı o kadar düşüyor. Objektif bir şekilde verilere baktığımızda eğitim seviyesi ve cinayet oranları arasında ters bir orantı olduğunu görüyoruz.

Her yerde olduğu gibi kadın cinayetlerinde de bizi EĞİTİMİN kurtaracağına inanıyorum. Ancak eğitim ve bilim ile toplumumuzdaki problemlere kalıcı ve etkili çözümler getirebiliriz.

Bu nedenle #EğitimKurtarır.

Hazırladığımız “Türkiye’de Kadın Cinayetleri” infografiğine ulaşmak için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz;

https://media-exp1.licdn.com/dms/document/C561FAQGPliyi4quCZw/feedshare-document-pdf-analyzed/0/1615190697681?e=1616018400&v=beta&t=teSlwRnDR0L3tAY6qUAhZSucmmSNPbgJ7LqoFUAsavg

Berfin Sarıoğlu | Security Analytics & Services Data Scientist